Pianist Stephanus Harsono is gewoon zichzelf op Begraafpark Zuylen

Stephanus kijkt ernaar uit om in samenwerking met Buitengewoon op deze locatie te spelen. “Het is heel mooi hoe Zuylen dit biedt voor de naasten van overledenen. Dit zie je weinig in Nederland, zeker op zo’n mooie locatie.”

De pianist, opgeleid aan het Conservatorium van Amsterdam en solist bij onder meer het Nederlands Kamerorkest en het Residentie Orkest, is spelen buiten de traditionele concertzaal niet vreemd. “Ik heb weleens in het Vondelpark op het Mahlerfestival gespeeld tijdens een openluchtfestival.”

Zijn benadering zit hem vooral in zijn visie op wat muziek is. “Kunst is van de mens voor de mens, niet als individu maar als gemeenschap. Het blijft een onderdeel van de maatschappij. Het vertelt ons zoveel over hoe het is om mens te zijn.”

Eerlijkheid is belangrijker dan schoonheid

Daarbij, stelt hij, is eerlijkheid belangrijker dan schoonheid. “Muziek is altijd eerlijk, nooit schijnheilig. Muziek laat je op een eerlijke wijze horen, voelen. Ja, ook als het over ellende gaat.” Die eerlijkheid maakt muziek universeel toegankelijk, vindt hij. “Duizenden jaren geleden was dat al zo.”

Die universaliteit zorgt er ook voor dat hij zijn benadering niet aanpast voor de locatie. “Ik beschouw het publiek hetzelfde als het publiek in de concertzaal. Ik ben nog steeds Stephanus, ook als ik op een begraafpark speel. Ik laat me in die zin niet beperken door de omgeving. Ik speel niet tijdens een begrafenis, de context is dus heel anders.”

Zijn programma start met Bachs Erbarme dich uit de Matteüs Passion. “Het gaat over het verdriet van Petrus nadat hij Jezus had verraden. Zijn spijt. Het is een gevoel dat we allemaal kennen.” Voor Stephanus was die keuze tot voor kort bepaald niet vanzelfsprekend. “Ik had tot 2023 een hekel aan Bach omdat het heel gekaderde muziek is. Maar het is ook de meest menselijke muziek.”

De kracht van muziek

De kracht van muziek fascineert hem. “Het holistische van muziek overstijgt de losse delen. Het is namelijk de som der delen. Het gaat niet alleen over majeur en mineur.” En de impact kan enorm zijn, weet hij. “Met muziek kan ik de zaal bijna betoveren tot één individu dat een bepaalde emotie ervaart.”

Voor hem is muziek bovendien essentieel voor het mens-zijn. “Muziek is onderdeel van menszijn. Ik wil daarmee vooral een muzikale reis maken door de tijden om te verbinden met de innerlijke mens.”

Zijn eigen rol ziet hij bescheiden. “Ik sta in dienst van het grotere geheel. Het kunstwerk. Ik ben alleen de messenger, iemand die de muziek doorgeeft. Meer ben ik niet, maar ook niet minder.”

In die rol heeft hij een helder doel voor ogen: “Ik wil ieder mens tot en met de achterste rij aanspreken. Mensen wellicht wat refuge bieden en ze laten beseffen dat we allemaal verschillend zijn, maar ook allemaal hetzelfde.”

Begraafpark Zuylen ligt aan Tuinzigtlaan 11 in Breda. De toegang is gratis, reserveren kan via adorebreda.nl.